Ana Sayfa > Az Bilinenler > Türkiyeye Çayı Getiren Çayın Babası: Zihni Derin
Az Bilinenler

Türkiyeye Çayı Getiren Çayın Babası: Zihni Derin

3 Haziran 2018 tarihinde paylaştı.

Bugün sudan sonra en fazla içilen çay Türkiye’ye ne zaman gelmiş? Zihni Derin Kimdir? Çay tarımına ne zaman başlanmış? Az bilinenler kategorisinde dahil olacak bir konuya göz atalım.

Çay Türkiye’ye Ne Zaman Geldi?

Çay, Cumhuriyet dönemi ile birlikte ülkemize gelmiş olan bir üründür. 1923’den sonrasında Atatürk tarafından görevlendirilen Ziraatçı Zihni Derin’in Batumdan çay fidelerini getirip Karadeniz’de yetiştirilmeye başlamasıyla çay serüvenimiz başlamıştır.

Rizenin yazgısını değiştiren günümüzün girişimcisi tabirini %100 karşılan kişisi: Zihni Derin.

Zihni Derin

Zihni Derin, Selanik Ziraat Mektebi’nde okurken babasının harçlık gönderememesinden ötürü okulun bahçesine domates ve soğan yetiştirip satarak harçlığını çıkaran birisiydi. Domates ve soğanın dışında çay bitkisi de yetiştirmeye çalışmış, ama iklim elverişsizliğinden başarılı olamamıştı. (Koyuncu R. 2014:18-20)

Halkalı Ziraat Mektebindeki öğretmeni Ali Rıza Erten’in Batum ve çevresi ile Rizenin benzer iklimlere sahip olduğunu, astirikipol bitkilerin Rizede de yetişebileceğini ilişik bir rapor yazması Zihni Derinin dikkatini Rize’ye yöneltmiştir. Mesleğinin başında olmasından ötürü Rize’ye gitmesi uzun sürecekti. (1920 yılına kadar İstanbul, Bursa gibi illerde okulda öğretmenlik yapmıştır.)

1920’deki Yunan işgalinden önce Bursa’dan ayrılmış, Ankara’ya geçip TBMM’nin (Milli Mücadele Hükümeti) kurduğu İktisat Bakanlığında ilk Ziraat Genel Müdürü olarak atanmıştır.

Atatürk Orman Çiftliği kuruluş aşamasında katkıda bulunmuş ve Mustafa Kemal Atatürk ile kişisel görüşme şansı bulmuştur. Bu görüşmelerinde Özellikle Rize ve çevresinin, çay ve narenciye üretimine elverişli olmasını vurgulaması, Atatürk’ün dikkatini çekmiş; Zihni Derin’e, Rize ve çevresindeki çay tarımı ilgilenme görevi verilmiştir. (Koyuncu R., 2014 : 15)

Zihni Derin, 1923 yılında çay ve narenciye fidanlığı kurmak üzere Rize’de hazineye ait Garal Tepesi‘ndeki 15 dekarlık arazide çalışmalarına başladı. Halkın ilgisizliği ve alışkanlıklarını (mısır, fasulye, kabak ve karalahana gibi) bırakamaması üzerine çay tarımı çalışmaları ertelendi.

1935 yılında Başbakan İsmet İnönü’nün Rize ziyareti sırasında Rize Halkevi’nin önünde kavanozda çay ikram edilip beğenmesi ve bu bitkinin Rizeyi kurtacağı söylemesi üzerine Ankara Yüksek Ziraat Enstitüsü Ziraat Sanatları Enstitüsü Müdürlüğünde tahliller yaptırıldı.

1937’den başlayarak Çay Tarımı tekrardan gündeme gelmiş, yine Zihni Derin’in girişimleri ve çabalarıyla çay tarımı başlamıştır.

Zihni Derin Çay

İlk çay fabrikası, 1947 yılında, 60 ton/gün kapasiteli, Rize Fener Mahallesinde, Merkez Çay Fabrikası adı altında işletmeye açılmıştır.

6+
FACEBOOK YORUMLARI
NEYAPILMALI YORUMLARI

Biliyorum sende birşeyler söylemek istiyorsun?